Četvrtak, 24. septembar, u takmičarskim programima 72. i 73. Martovskog festivala publici nudi teme umetničkog nasleđa, identiteta, ljudskih sudbina, istorije i odnosa prema prošlosti. Četiri dokumentarna ostvarenja domaćih autora donose priče o romskim trubačima, životu slovenačkih kolonista u Vojvodini i glumcu Petru Kralju, kao i preispitivanje jednog od najkontroverznijih datuma u našoj istoriji – 7. jula 1941. godine.
U 17 časova na programu je domaći kratkometražni takmičarski program 72. Martovskog festivala.
Ostvarenje rediteljke Jelene Radenović, „Joymakers" (2024, 45:00) je priča o romskim trubačima na jugu Srbije, njihovom izuzetnom talentu i strasti prema muzici, ali i o zdravstvenoj ceni koju plaćaju zbog nepravilnih tehnika sviranja i prekomerne upotrebe vazduha. U središtu filma je Maksut Maksutović Maksa, čuveni učitelj romskih trubača koji je stvarao autentične džez aranžmane i mnogim muzičarima obezbedio egzistenciju. Kada Maksina prijateljica, profesorka iz SAD Nada Miljković, upozna njegovog učenika i naslednika Milana „Donju" Nikolića, ona kreće u misiju da podeli njihovu priču. Cilj im je da osnuju školu u kojoj talentovana deca mogu da nauče da sviraju pravilno i lakše započnu svoje muzičke karijere.
Dokumentarni film „U tihoj dolini" (2024, 20:00) reditelja Vladimira Šojata upoznaje nas sa Cvetom, koja je, sa talasom kolonista iz Slovenije, kao beba doneta vozom u Vojvodinu u koritu za mešanje hleba. U selu Gudurica, na padinama Vršačkog brega, njena porodica i mnogi drugi naseljenici započeli su novi život u kraju koji će neobično obeležiti njenu sudbinu.
Od 19 časova u okviru takmičarskog programa 72. Martovskog festivala na programu je dugometražni dokumentarac „Sve o kralju po imenu Petar" Anite Panić (2025, 73:00). Film donosi intimnu biografiju glumačke pojave i neobične ličnosti kakav je bio Petar Kralj. Na suptilan, emotivan i duhovit način, javnosti se otkriva čovek koji je svojim životom i umetničkim delom zaslužio prezime Kralj. Uz svedočanstva savremenika, otkriva se suština njegove glumačke bravure i osobene ličnosti, zbog čega je ovaj glumac bio tako omiljen u narodu. Film dočarava život umetnika koji je bio velika tajna: tih, u suštini veoma stidljiv, romantičan, detinje ranjiv, veoma obrazovan i vanserijski talentovan. Ono što ga je razlikovalo od mnogih drugih glumaca bila je neverovatna ljudskost i potreba da se drugome učini dobro, bez očekivanja da mu se isto vrati.
U 21 čas, u takmičarskom programu 73. Martovskog festivala biće prikazana svetska premijera dokumentarnog filma „Sedam filmova o sedmom julu" (2026, 86:55) Mateje Đedovića, koji govori o jednom od najkontroverznijih datuma u srpskoj istoriji. Obeležen kao Dan ustanka naroda Srbije, za jedne je to dan kada je narodni heroj Žikica Jovanović Španac ispalio prvi srpski hitac u Drugom svetskom ratu, dok ga drugi vide kao dan kada je ubio dvojicu nevinih žandarma. Kroz sedam tematski različitih segmenata, film nastoji da ispita ovaj datum iz perspektive istorije, istorije umetnosti, prava i kulture sećanja, kao i da ispriča ličnu priču udovice jednog od ubijenih žandarma.
U svom dvostrukom 72/73. izdanju, Martovski festival predstavlja savremenu filmsku produkciju u njenoj žanrovskoj, tematskoj i autorskoj raznovrsnosti. Kao jedna od najdugovečnijih filmskih manifestacija u Srbiji i svetu, Martovski festival više od sedam decenija predstavlja i afirmiše dokumentarni, kratki igrani, animirani i eksperimentalni film, čuvajući kontinuitet festivalskog programa i njegovu ulogu u razvoju filmske umetnosti.
Ulaznice su u prodaji putem eFinity prodajne mreže i onlajn, po ceni od 500 RSD.
Martovski festival je stalna manifestacija u oblasti kulture od značaja za Grad Beograd, koji je i glavni pokrovitelj manifestacije. Pokrovitelji festivala su i Ministarstvo kulture Republike Srbije i Filmski centar Srbije. Organizator i izvršni producent festivala je Dom omladine Beograda.
foto Petar Kralj
